Balans zoeken


Hoe meer je over je grens gaat van hoeveel stress gezond voor je is, hoe lager je grens komt te liggen. Als je overspannen bent kun je veel minder stress hebben. Hoe meer spanning, hoe eerder je spanning nog hoger wordt; een cirkel dus. De enige manier om te zorgen dat je hieruit komt, is voor jezelf kiezen en naar jouw grenzen en lichaam luisteren. Pas als je langere tijd rust en ontspanning kunt ervaren, kan jouw spanningsgrens weer op de oude plek terugkomen. Maar jouw gevoeligheid voor spanning zal (een tijd) sterker blijven, en er zijn nieuwe triggers ontstaan die jouw sneller dan gebruikelijk uit balans brengen. Daarom is het heel belangrijk goed naar je gevoel te blijven luisteren en genoeg rust te nemen. Ook na je herstel. Jij bent voor een groot deel eigen baas over wat jij toelaat aan stress in je leven. Productiviteit op een dag, op alles ja zeggen en overal bij zijn is niet belangrijk. Als jij rust in je hoofd en lichaam ervaart is dat goud waard; dat is waarmee je uiteindelijk de echt belangrijke dingen bereikt.


Goede spanning of stress is een hoeveelheid energie en aanspanning die nodig is om een prestatie te leveren. Deze spanning is oké om te voelen en maakt je productiever en effectiever. Spanning of stress is niet meer goed als je een té zware druk ervaart, als alles teveel voelt, je door het de bomen het bos niet meer ziet en je je slecht voelt over jezelf. Hoe herken jij spanning bij jezelf? Je kunt spanning bijvoorbeeld herkennen aan:


  • Prikkelbaarheid / gespannen gevoel / hyper-alertheid / vermoeidheid;
  • Gevoel dat je hoofd te vol zit / concentratieverlies / dissociatie;
  • Rusteloosheid / niet goed kunnen stilzitten;
  • Hoofdpijn / spierpijn;
  • Misselijk zijn / trillerig zijn / duizeligheid / gevoel flauw te gaan vallen;
  • Versnelde hartslag / hartkloppingen / hyperventilatie.

Dit zijn waarschuwingssignalen van je lichaam dat allemaal (even) teveel is. In deze situatie is het goed om een stap terug te zetten. Hierbij hoort: rust nemen, factoren die stress veroorzaken (tijdelijk) zoveel mogelijk verminderen en hulp vragen. Als je dat doet dan faal je zeker niet; het betekent dat je goed voor jezelf zorgt.


Als de spanning gezakt is en er ontstaat weer wat ruimte in je hoofd, is de uitdaging om voortaan vóórdat het teveel is, te zorgen dat je op tijd je rust pak. Dit gaat met vallen en opstaan. Vallen is ook hier dus geen falen; het is heel normaal. Dit is een proces dat jaren kan duren. Het vergt oefening om signalen van je lichaam en geest te herkennen, die zeggen dat het teveel gaat worden, en het is ook een uitdaging om daarnaar te luisteren.


Elke keer dat je tegen je grenzen aanloopt en elke keer dat je er overheen gaat, is het geen falen; het is een leermoment. En het doel is dat je uiteindelijk je rustmomenten zo inplant, je planningen zo maakt, en de verwachting aan jezelf zo bijstelt, dat je jezelf niet meer overvraagt. En dat je trots kunt zijn op wat je bereikt. En dat mag, elke dag opnieuw.


Je bent tot niets verplicht!


En toch voelt het vaak alsof dat niet waar is... Herken je één of meer van de volgende gedachtes?


  • Ik moet naar therapie gaan want het is de bedoeling.
  • Mijn therapeut zal het wel beter weten.
  • Ik kan niet zomaar een afspraak afzeggen.
  • Het is nu al te laat om de afspraak af te zeggen.
  • Diegene rekent nu op mij.
  • Mensen volgen mij op Instagram, dus dan moet ik wel elke dag posten.
  • Het lukt me wel, ook al voelt het niet goed.
  • Die persoon bedoelt het goed, dus dan mag ik het niet vervelend vinden.
  • Andere mensen doen het ook, dus ik moet het ook kunnen.
  • Anderen verwachten dit nou eenmaal van mij.

Weet: je moet niét doen wat niet goed voelt, óók niet als het de bedoeling is. Want de enige die het beste weet wat jij nodig hebt, ben jij zelf. Ook al sta je de ene keer ver van je gevoel af en de andere keer weet je het juist heel makkelijk aan te wijzen. Er zullen altijd mensen zijn die jou vertellen wat je moet doen en wat je juist niet moet doen. Er zullen altijd mensen zijn die zeggen dat wat jij doet of wat jij wilt doen niet goed is. Maar jij mag altijd jouw eigen keuzes maken en je mag op jezelf vertrouwen. Jij weet meer over jezelf en wat jij nodig hebt, dan je misschien denkt. Als je merkt dat iets een grens bereikt, dan mag je daarnaar luisteren. Als je merkt dat iets niet goed voor je is, dan mag je daarnaar luisteren. Je mag jouw grenzen áltijd aangeven. Het is zelfs ontzettend krachtig om dat te doen. Aan iedereen die bezig is met het leren van grenzen herkennen en bewaken en aan iedereen die hier met een goed of slecht gevoel, nieuwe stappen in zet: respect!


Uitgangspunten waarmee je je grenzen goed bewaakt


  1. Ik zorg éérst voor mezelf.
  2. Ik laat het niet toe dat anderen mij een schuldgevoel geven of mij iets laten doen dat niet goed voelt.
  3. Ik kom voor mezelf op en ik laat mijn mening horen.
  4. Ik communiceer over wat ik nodig heb en mag assertief zijn.
  5. Ik laat mijn blijdschap niet afhangen van anderen.
  6. Ik stel mezelf niet verantwoordelijk voor dingen waar ik geen controle over heb.

Deze zes punten zijn allemaal zo belangrijk! Maar ze zijn ook super lastig om toe te passen. Met vallen en opstaan oefenen we deze dingen allemaal. Sommigen lopen er keer op keer tegenaan en zijn jaren bezig met deze punten als gewoontes te ontwikkelen en anderen zijn er van zichzelf wat beter in. Het begint bij het inzien dat jij ook belangrijk bent en dat jij ook ruimte mag innemen. Maar dat idee kan heel erg nieuw zijn en heel vreemd voelen. Een helpende vraag kan zijn ‘hoe zou je vinden dat een goede vriend voor zichzelf moest zorgen?’. En ook helpt het te bedenken dat je niet alleen recht heb om aan jezelf te denken, maar ook verplicht bent om dat te doen. Want je kunt niet aan je herstel werken als je niet op jouw grenzen let.


Bewust omgaan met sociale media


Denk goed na over wat de sociale media jou brengen. Voel jij druk? Voel je je er beter of slechter door? Ga je jezelf negatiever beoordelen? Misschien kun je je meldingen een keertje uitzetten, een social media “pauze” nemen, om te kijken hoe dat voelt! En vergeet vooral niet: het leven is anders dan wat het lijkt op het internet. Belangrijk voor iedereen die zich in de “recovery community” van Instagram bevindt: is echt alles wat je volgt helpend voor jouw herstel? As je merkt dat bepaalde plaatjes of teksten je een zwaar gevoel geven, of dat gevoel wat je al hebt versterken of bevestigen. Denk na of je deze posts wel wilt blijven zien. Herkenning is fijn, maar maak bewuste keuzes en stel je herstel voorop.


social media